Anlaşmalı Boşanma: Şartlar, Protokol ve Süreç
Anlaşmalı boşanmanın Türk Medeni Kanunu'ndaki şartları, protokolde yer alması gereken hususlar ve mahkeme sürecinin işleyişi.
Anlaşmalı boşanma, eşlerin evliliği sona erdirme iradesi ile boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda uzlaştığı durumlarda başvurulan, çekişmeli boşanmaya kıyasla daha kısa sürede sonuçlanabilen bir yoldur. Ancak sürecin hızlı olması, hazırlığın özensiz yapılabileceği anlamına gelmez.
Kanuni şartlar
Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre anlaşmalı boşanma için şu şartların birlikte bulunması gerekir:
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul etmelidir.
- Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığı kanaatine varmalıdır.
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır.
Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilir.
Protokolde neler yer almalı?
Anlaşmalı boşanma protokolü, sürecin en önemli belgesidir. Eksik veya belirsiz düzenlemeler, boşanmadan sonra yeni davalara yol açabilir. Protokolde genellikle şu konular açıkça düzenlenir:
- Ortak çocukların velayeti ve velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynle kişisel ilişki düzeni (hafta sonları, bayramlar, yaz tatili gibi).
- Çocuklar için ödenecek iştirak nafakasının miktarı, ödeme günü ve yıllık artış esası.
- Eşlerden biri için yoksulluk nafakası öngörülüp öngörülmediği.
- Mal rejiminin tasfiyesi: taşınmazlar, araçlar, banka hesapları ve ev eşyalarının paylaşımı.
- Tarafların birbirinden maddi ve manevi tazminat talebinin bulunup bulunmadığı.
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin düzenleme.
Mahkeme süreci
Dava dilekçesi ve protokol aile mahkemesine sunulduktan sonra mahkeme bir duruşma günü belirler. Duruşmada her iki eşin de hazır bulunması ve hâkim tarafından dinlenmesi zorunludur. Protokolün uygun bulunması hâlinde boşanma kararı genellikle aynı duruşmada verilir.
Karar, tarafların kanun yoluna başvurma haklarından feragat etmeleri hâlinde kısa sürede kesinleşebilir. Kesinleşen karar nüfus kayıtlarına işlenir.
Dikkat edilmesi gereken noktalar
Protokolde yer almayan bir hakkın boşanmadan sonra talep edilmesi, çoğu durumda mümkün olmayabilir veya ayrı bir yargılama gerektirebilir.
Özellikle mal paylaşımına ilişkin hükümlerin tapu, ruhsat ve banka kayıtlarıyla uyumlu ve uygulanabilir biçimde yazılması; nafakanın artış esasının açıkça belirlenmesi ve kişisel ilişki düzeninin günlük hayatla uyumlu kurgulanması gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.